12.12.2018

Kahvaltının İnsan Beslenmesindeki Önemi

Kahvaltı 10-12 saat süren bir açlıktan sonra güne başlarken tüketilen ilk öğündür. Bu 10-12 saatlik sürede gereksinim duyulan enerji ve besin öğeleri vücut depolarından karşılanır.

Kahvaltı 10-12 saat süren bir açlıktan sonra güne başlarken tüketilen ilk öğündür. Bu 10-12 saatlik sürede gereksinim duyulan enerji ve besin öğeleri vücut depolarından karşılanır. Kahvaltı öğünü atlandığında gün içerisinde halsizlik, güçsüzlük, baş ağrısı, dikkat ve algılamada sorunlar ortaya çıkabilir.

Kahvaltı öğünü vücut için ilk enerji kaynağıdır ve hem bilişsel hem de fiziksel performans için önem taşır. Beynin kullandığı tek enerji kaynağıglukozdur. Çocuklarda beynin çalışma hızı yetişkinlere göre 1.5 kat daha fazladır ve beyin daha fazla çalıştığı için daha fazla glukoza gereksinim vardır. Beynin glukoz kullanım oranı 10 yaşından sonra azalır ve 16-18 yaşlarında yetişkinlerin düzeyine iner. Bu nedenle çocuklarda kahvaltı çok büyük bir öneme sahiptir. Yeterli ve sağlıklı bir kahvaltı öğünü matematik problemleri çözme becerisini artırır, okuma ve dinleme sırasında daha iyi anlamayı sağlar, hafızayı geliştirir, derslerde konsantrasyonu sağlar. Düzenli olarak yapılan yeterli, dengeli bir kahvaltı gerekli olan enerji ve besin öğelerinin önemli bir kısmını sağlar. Düzenli kahvaltı yapmayan çocuklar ve ergenlerin diğer öğünlerde daha yüksek enerji ve yağ içeren gıdaları tükettikleri görülmüştür. Yeterli ve dengeli bir kahvaltı, öğün sonrası tok olmayı sağlayan ve kan şekerini dengeleyen bazı hormonların salgılanmasını düzenler.

Düzenli olarak yeterli ve dengeli kahvaltı yapan yetişkinlerde beden kütle indeksi daha düşük bulunmuştur. 45 yaşın üzerindeki kişilerde yapılan çalışmalarda, kahvaltıda süt ve süt ürünleri, tahıl, sebze, meyve tüketimi ile sözel beceriler gibi bilişsel işlevlerde artış bulunmuştur. Özellikle 60 yaşın üzerindeki insanlarda B grubu vitaminleri, folik asit ve kalsiyum gereksiniminin sağlanması önemlidir. Düzenli kahvaltı bu gereksinimin sağlanmasında büyük öneme sahiptir.

Yeterli ve dengeli bir kahvaltı nasıl olmalıdır?

Yeterli ve dengeli kahvaltının günlük enerji gereksiniminin ¼’ünü veya 1/5’ini karşılaması gerekir. Günlük enerji gereksinimi cinsiyet ve yaş gruplarına göre farklıdır. Günlük enerji gereksinimi 2000 kcal olan bir kişi kahvaltıda 400 – 500 kcal arası enerji almalıdır.

Peki kahvaltıda hangi gıdalara yer verilmelidir?

Kahvaltıda süt grubu, et grubu, meyve sebze grubu ve tahıl grubunda yer alan gıdalara yer verilmelidir. Süt grubu gıdalar (peynir, süt, yoğurt) protein, kalsiyum, fosfor, riboflavin gibi besin öğelerince zengindir. Et grubundan yumurta kahvaltıda yer alabilir. Tahıllardan tam tahıl gıdalara yer verilmelidir. Tam tahıllar B grubu vitaminleri ve diyet lifi sağlar. Sebze ve meyvelerC vitamini ile sağlığı olumlu etkileyen biyoaktif bileşenleri içerir.

Bu gıdalardan ne kadar tüketilmesi gerekir?

7-9 yaş aralığındaki çocuklar; 1 su bardağı süt veya 60 g beyaz peynir, 2 ince dilim ekmek (50 g), söğüş sebzeler, 150 g meyve veya 1 çay bardağı taze sıkılmış meyve suyu tüketebilir. Bunların dışında zeytin, bal ve reçel yer alabilir.
10-18 yaş aralığındaki çocuklar; 1 su bardağı süt veya 60 g beyaz peynir, 1 yumurta veya 30 g yağlı tohum (badem, ceviz, fındık, fıstık vb), 4-5 ince dilim ekmek (100-125 g), söğüş sebzeler, 150 g meyve veya 1 çay bardağı taze sıkılmış meyve suyu tüketebilir. Bunların dışında zeytin, bal ve reçel yer alabilir.

19-65 yaş yetişkinler: 1 su bardağı süt veya 60 g beyaz peynir, 1 yumurta veya 30 g yağlı tohum (badem, ceviz, fındık, fıstık vb), 3-4 ince dilim ekmek (75-100 g), söğüş sebzeler, 150 g meyve veya 1 çay bardağı taze sıkılmış meyve suyu tüketebilir. Bunların dışında zeytin, bal ve reçel yer alabilir.

65 yaş üstü: 1 su bardağı süt veya 60 g beyaz peynir, 1 yumurta veya 30 g yağlı tohum (badem, ceviz, fındık, fıstık vb), 2 ince dilim ekmek (50 g), söğüş sebzeler, 150 g meyve veya 1 çay bardağı taze sıkılmış meyve suyu tüketebilir. Bunların dışında zeytin, bal ve reçel yer alabilir.

Bu Yazıyı Paylaş
Diğer Besleyici Bilgiler

Sağlıklı yaşam, dengeli ve sağlıklı beslenmeye dair daha fazla bilgi için diğer yazılarımızı okuyabilirsiniz.